Mục sư Norman Vincent Peale từng nói rằng 'sức mạnh của một ý tưởng tích cực' có thể thay đổi cuộc đời con người. Nhưng trong trường hợp của Jack Henry Abbott, 'sức mạnh của một cuốn sách hay' đã biến thành một cách để chối bỏ trách nhiệm pháp lý và cuối cùng dẫn tới một vụ án mạng khác, còn tồi tệ hơn cái trước.
Jack Henry Abbott sinh năm 1944 ở North Carolina, Mỹ. Cuộc đời của hắn từ những ngày đầu đã bị đánh dấu bởi bạo lực và tội phạm. Abbott bắt đầu vào tù khi chỉ mới là một thanh niên trẻ, và trong suốt hơn hai thập kỷ, hắn trở thành một trong những tù nhân nổi tiếng nhất của hệ thống tư pháp Mỹ.
Cuốn sách đổi thay định mệnh của một kẻ tội phạm
Điều kỳ diệu xảy ra khi Norman Mailer, một trong những tác giả nổi tiếng nhất nước Mỹ thế kỷ 20, phát hiện ra những bức thư mà Abbott viết từ trong tù. Những lá thư này được gộp lại thành một cuốn sách có tên 'In the Belly of the Beast' (Trong lòng của kẻ quái vật), xuất bản năm 1981. Cuốn sách là một lời tường thuật thô sơ, không che giấu về đời sống trong nhà tù, được viết bằng một giọng văn thô lỗ nhưng lại đầy sức hút.
Cuốn sách này đã làm chuyển động giới văn học Mỹ. Mailer đã bảo trợ Abbott một cách tích cực, coi hắn như một thiên tài được phát hiện và muốn giúp hắn có cơ hội sống lại. Nhờ sự ủng hộ của Mailer và những lời ca ngợi từ các nhà phê bình, Abbey được xem là một tác giả có tài năng đặc biệt. Cuốn sách đã giành được nhiều giải thưởng và được đánh giá cao trong giới học thức.
Khác với những kẻ phạm tội khác, Abbott đã có cơ hội hiếm có được công chúng theo dõi và hỗ trợ. Chính vì lý do này, những người ủng hộ cải tạo pháp lý, cùng với sự ủng hộ mạnh mẽ từ Mailer, đã vận động để Abbott được ân xá. Vào năm 1981, sau gần 15 năm ngồi tù, Abbott được thả tự do dựa trên tình tiết là hắn đã thể hiện sự cải tạo tốt.
Tự do chỉ là một bước ngoặt tạm thời
Khi bước ra khỏi cánh cửa nhà tù, Abbott được chào đón như một người hùng của những nhà hoạt động. Tạp chí Vanity Fair thậm chí còn viết một bài dài về hắn. Tuy nhiên, cuộc sống bên ngoài nhà tù không giống như Abbott tưởng tượng. Chỉ sáu tuần sau khi được thả tự do, Abbott đã quay trở lại với thực chất của hắn.
Vào hôm 18 tháng 7 năm 1981, Abbott gặp Richard Adan, một chủ nhân quán cà phê mực (hay còn gọi là quán nước) trẻ tuổi. Một cuộc cãi cọ nhỏ xảy ra giữa họ. Abbott nhận ra điều gì đó trong thái độ của Adan khiến hắn cảm thấy không được tôn trọng. Thay vì dạo bước đi và quên chuyện này, Abbott đã chôm một con dao ở nhà bếp, chạy ra đuổi Adan trên đường phố và chém vào bụng hắn.
Adan, chỉ mới 22 tuổi, đã chết vì vết thương. Thi thể của hắn được tìm thấy trên đường phố ở khu phố Soho, New York. Vụ án mạng này đã rung chuyển cộng đồng văn học. Đây không phải là một cuộc giết người phục tùng lạnh lùng mà Abbott đã phạm trong quá khứ – đây là một sự giết hại công khai, thô bạo và, trong mắt của công chúng, là kết quả trực tiếp của quyết định thả Abbott tự do.
Giới văn học chứng kiến sự sụp đổ của tín điều
Dư luận công chúng nổi loạn. Norman Mailer bị chỉ trích nặng nề vì đã bảo trợ cho hắn. Những người ủng hộ cải tạo pháp lý bị tố là naive, tin tưởng quá nhiều vào sức mạnh của tài năng văn chương để thay đổi một kẻ sát nhân. Abbott bị bắt giữ trở lại và phải đối diện với một vụ án mạng khác.
Tòa án tuyên án Abbott tử hình vì tội giết người. Abbott bị kết tội một cách dễ dàng vì chứng cứ rõ ràng và đông đảo nhân chứng. Dù hắn bào chữa rằng hành động của mình là tự vệ vì cảm thấy bị x冒犯, nhưng tòa án không mua vào. Vào năm 1991, sau mười năm chờ đợi khi bản án chết hình được duyệt, Abbott đã tự sát bằng cách treo cổ trong nhà tù.
Câu chuyện của Jack Henry Abbott là một bài học đau đớn về những giới hạn của giáo dục và sự cải tạo, về việc tài năng văn chương không thể xóa bỏ bản chất hung hăng của một con người, và về cách mà thế giới có thể bị lừa dối bởi những lời từ hay lẽ ra từng là những hành động.